Cách trị ho gà hiệu quả ngăn ngừa biến chứng

Ho gà là một bệnh truyền nhiễm cấp tính có khả năng lây lan nhanh qua đường hô hấp. Bệnh có thể gặp ở mọi lứa tuổi, nhưng đặc biệt hay gặp và nguy hiểm nhất là trẻ sơ sinh. Vậy đâu là cách trị ho gà hiệu quả ?

Bệnh ho gà là gì ?

Bệnh ho gà (tên Tiếng Anh là Whooping Cough) là bệnh truyền nhiễm gây ra bởi vi khuẩn Bordetella Pertussis xâm nhập vào đường hô hấp. Những vi khuẩn này bám chặt vào lông mao ở đường hô hấp trên. Sau đó vi khuẩn giải phóng độc tố tấn công hệ hô hấp và làm đường thở sưng lên.

Bệnh ho gà là gì
Bệnh ho gà có thể gặp ở mọi lứa tuổi, nhưng đặc biệt hay gặp và nguy hiểm nhất là trẻ sơ sinh

Theo thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), hằng năm có khoảng 30-50 triệu người mắc bệnh ho gà, và có đến 300.000 người tử vong. Trong đó, phần lớn các trường hợp tử vong đều là trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ từ 0-12 tháng tuổi.

Nếu phát hiện các biểu hiện, triệu chứng bệnh ho gà sớm và có cách điều trị phù hợp, tình trạng sẽ được kiểm soát hoàn toàn chỉ sau 5 ngày. Ngược lại, nếu quá trình điều trị chậm trễ sẽ khiến bệnh chuyển biến nặng, gây ra những biến chứng nguy hiểm, gây suy hô hấp và thậm chí  tử vong.

Nguyên nhân gây bệnh ho gà là gì ?

Ho gà là một bệnh truyền nhiễm gây ra do vi khuẩn ho gà tên khoa học là Bordetella pertussis. Trong đó, chủ yếu lây nhiễm qua đường hô hấp hoặc tiếp xúc trực tiếp qua nước bọt khi người nhiễm vi khuẩn nói chuyện hoặc tiếp xúc với đồ vật bị nhiễm dịch tiết đường hô hấp của người mắc bệnh.

Đối tượng có nguy cơ bị mắc ho gà là ở mọi lứa tuổi. Tuy nhiên, có hơn 90% số ca mắc là trẻ dưới 1 tuổi chưa tiêm phòng hoặc chưa tiêm đủ 3 mũi cơ bản. Trẻ càng nhỏ thì khả năng lây nhiễm càng cao, bệnh càng nặng và chuyển biến chứng rất nhanh.

Triệu chứng ho gà ở trẻ em

Bệnh ho gà ở trẻ tiến triển qua các giai đoạn:

   Giai đoạn ủ bệnh

Thời kỳ ủ bệnh kéo dài từ 6-20 ngày (trung bình khoảng 9-10 ngày): Không có triệu chứng

   Giai đoạn viêm long

Kéo dài khoảng 1-2 tuần, các triệu chứng xuất hiện bao gồm sốt nhẹ, chảy nước mũi, ho húng hắng, hắt hơi. Cuối giai đoạn này ho nặng thành cơn.

   Giai đoạn khởi phát 

Kéo dài từ 1-6 tuần, có trường hợp đặc biệt có thể kéo dài trên 10 tuần với biểu hiện cơn ho điển hình như:

  • Ho: Trẻ ho rũ rượi, ho từng cơn, mỗi cơn từ 15-20 tiếng ho liên tiếp, càng về sau càng yếu và giảm dần. Ở trẻ những cơn ho xuất hiện nhiều làm trẻ yếu dần như ngừng thở do thiếu oxy, mặt tím tái, mặt đỏ, tĩnh mạch cổ nổi, chảy nước mắt nước mũi. Có thể kèm theo các triệu chứng như: Sốt nhẹ, mặt và mí mắt nặng.
  • Thở rít vào: Xuất hiện ở cuối hoặc xen kẽ mỗi cơn ho, tiếng rít nghe như tiếng gà. Trẻ dưới 6 tháng tuổi có thể không thấy tiếng rít trong cơn ho.
  • Kết thúc cơn ho bằng việc khạc đờm trắng, màu trong, dính. Trong đờm có vi khuẩn ho gà cũng là một nguồn lây bệnh.
Triệu chứng bệnh ho gà là gì
Những cơn ho xuất hiện nhiều làm trẻ yếu dần như ngừng thở do thiếu oxy, mặt tím tái, suy nhược

Trong khoảng 2 tuần đầu của giai đoạn này tần suất các cơn ho khoảng 15 cơn/ngày. Sau đó, giảm dần có thể kéo dài trên 3 tuần nếu không được điều trị.

   Giai đoạn phục hồi

Cơn ho ít dần, bệnh nhân hạ sốt. Tuy nhiên sau đó nhiều tháng ho có thể tái lại gây viêm phổi.

Biểu hiện bệnh ở người lớn và trẻ vị thành niên thường nhẹ, ít gặp cơn ho điển hình hoặc là không có triệu chứng, thường khỏi sau 7 ngày.

Bệnh ho gà có nguy hiểm không ?

Đối với người lớn và trẻ vị thành niên, ho gà không phải là bệnh lý quá nguy hiểm. Bệnh chỉ gây ra những triệu chứng nhẹ và tự thuyên giảm sau 7 ngày mà không cần điều trị. Tuy nhiên, triệu chứng ho gà ở trẻ em lại có thể gây ra những biến chứng nguy hiểm.

Bệnh ho gà khiến nhiều trường hợp biến chứng ở hệ hô hấp, thần kinh và một số cơ quan khác của trẻ như: viêm phế quản, ngừng thở, sa trực tràng, thoát vị trực tràng, vỡ phế năng, tràn khí trung thất, tràn khí màng phổi và viêm não.

Ngoài ra, trẻ em mắc bệnh ho gà còn có sức khỏe yếu, chậm phát triển, biếng ăn, bỏ bú và có nguy cơ mắc các bệnh nhiễm trùng cơ hội do hệ miễn dịch suy giảm. Chính vì vậy, người bệnh cần được phát hiện và điều trị sớm vừa giúp phòng ngừa biến chứng nguy hiểm, vừa tránh lây lan trong cộng đồng. Đặc biệt lây bệnh ho gà cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ.

Biến chứng của bệnh ho gà là gì ?

Biến chứng ho gà nguy hiểm thường xảy ra ở trẻ nhỏ bao gồm:

  • Viêm phế quản, viêm phế quản phổi do bội nhiễm.
  • Ho kéo dài và ngừng thở là biến chứng hay gặp nhất, dễ gây tử vong, đặc biệt là trẻ dưới 1 tuổi.
  • Ho nhiều người bệnh có thể gây lồng ruột, thoát vị ruột, sa trực tràng.
  • Trường hợp nặng có thể gây vỡ phế nang, tràn khí trung thất hoặc tràn khí màng phổi.
  • Ngoài ra, biến chứng viêm não (chiếm tỷ lệ 0,1%) là một biến chứng nặng của bệnh ho gà. Tỷ lệ để lại di chứng và nguy cơ tử vong cao.

Cách trị ho gà hiệu quả ngăn ngừa biến chứng

  • Cách trị ho từ nguyên nhân: Sử dụng kháng sinh trước khi cơn ho xuất hiện. Đặc biệt đối với trẻ dưới 6 tháng điều trị sớm ngay khi thấy dấu hiệu đầu tiên là cực kỳ quan trọng.
  • Trị ho từ triệu chứng: Một số trường hợp nặng trẻ có thể xuất hiện co giật có thể dùng các thuốc chống co giật như: phenobarbital, seduxen…
  • Kết hợp chế độ dinh dưỡng cho trẻ: Ho nhiều từng cơn khiến trẻ có thể bị nôn nên sau khi trẻ nôn, các cơn ho tạm dịu thì có thể cho trẻ ăn lại. Bổ sung đầy đủ chất dinh dưỡng cho trẻ, đặc biệt các loại thực phẩm giàu vitamin C tăng cường sức đề kháng, hỗ trợ trị ho hiệu quả.
  • Hỗ trợ điều trị ho: Sử dụng sản phẩm Xịt họng keo ong có tác dụng giảm ho, tiêu viêm, hỗ trợ và phòng ngừa ho tái phát.

Phòng ngừa bệnh ho gà

Tại Việt Nam, vắc xin ho gà có trong rất nhiều loại vắc xin kết hợp như vắc xin 6 trong 1 Hexaxim hoặc Infanrix Hexa, vắc xin 5 trong 1 Pentaxim hoặc ComBE Five, vắc xin 4 trong 1 Tetraxim, hay vắc xin 3 trong 1 Adacel.

Cách phòng ngừa bệnh ho gà ở trẻ
Tiêm vắc xin chính là biện pháp phòng ngừa và bảo vệ cơ thể của trẻ hiệu quả và an toàn
  • Vắc xin 6 trong 1 Hexaxim/Infanrix Hexa và Vắc xin 5 trong 1 Pentaxim được sử dụng trong chương trình tiêm chủng dịch vụ với thành phần ho gà vô bào.
  • Vắc xin 4 trong 1 Tetraxim sử dụng phác đồ 5 mũi, mũi đầu tiên cho trẻ từ 2 tháng tuổi.
  • Vắc xin 3 trong 1 Adacel được chỉ định sử dụng cho trẻ 4 tuổi trở lên và người lớn đến 64 tuổi.

Ho gà là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm với nhiều biến chứng nặng đặc biệt ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Bệnh cần được phát hiện sớm điều trị sớm tránh những biến chứng nặng của bệnh. Chủ động tiêm phòng vắc xin ho gà đầy đủ để tránh mắc bệnh ảnh hưởng tới sức khỏe bản thân.

Bài viết liên quan

Sản phẩm khuyên dùng