Bệnh hen suyễn là gì ? Triệu chứng, nguyên nhân và cách điều trị

Bệnh hen (còn gọi là hen suyễn) là căn bệnh hô hấp mạn tính rất phổ biến bắt gặp ở mọi lứa tuổi. Theo ước tính của WHO, hiện nay trên khắp thế giới có khoảng 235 triệu người bị bệnh hen suyễn và trung bình mỗi năm có khoảng 3000 người chết vì căn bệnh này. Con số này đang tăng nhanh và chỉ đứng sau số tử vong do ung thư. Vậy Bệnh hen suyễn là gì ? Triệu chứng, nguyên nhân và cách điều trị như thế nào ?

Bệnh hen suyễn là gì?

Hen suyễn (hen phế quản – Asthma) là căn bệnh mãn tính của hệ hô hấp gây tắc nghẽn đường thở do viêm hoặc co thắt cơ trơn bất thường. Khi gặp các dị nguyên hoặc các yếu tố kích thích như nhiễm khuẩn hô hấp, hít thuốc lá thụ động hay ô nhiễm môi trường… thì lớp niêm mạc đường thở bị kích thích khiến tăng tiết dịch nhầy, phù nề và co thắt cơ trơn không cho không khí thoát ra, bệnh nhân tức ngực và rất khó để thở.

Hen suyễn là bệnh viêm mãn tính nên cho đến nay chưa có loại thuốc nào chữa trị dứt điểm căn bệnh này, mà chỉ giúp kiểm soát mỗi khi bệnh tái phát mà thôi.

Các dấu hiệu và triệu chứng bệnh hen suyễn là gì ?

Triệu chứng dấu hiệu gây hen suyễn

Bệnh hen suyễn có triệu chứng rất đa dạng và khác nhau ở mỗi người. Một số biểu hiện khá lâm sàng bên ngoài nên rất dễ gây nhầm lẫn với một số bệnh về phổi khác như lao, giãn phế quản, COPD,… Sau đây là các triệu chứng phổ biến nhất đối với những người bị bệnh hen suyễn:

Các dấu hiệu và triệu chứng bệnh bao gồm:

  • Thở nông, thở khò khè, tức ngực hoặc đau ngực, đây là dấu hiện bệnh hen phế quản phổ biến ở trẻ em.
  • Các cơn ho và thở khò khè thường nặng hơn khi nhiễm virus ở đường hô hấp, như cảm lạnh, cảm cúm.

Một số dấu hiệu và triệu chứng bệnh thường bùng phát trong một số tình huống như:

  • Hen suyễn do tập thể dục, có thể nặng hơn khi không khí lạnh và khô.
  • Hen suyễn do nơi sinh sống và làm việc thường xuyên tiếp xúc với khói bụi, khói hóa chất, khí gas
  • Không ít các trường hợp hen suyễn dị ứng do các tác nhân trong không khí gồm phấn hoa, bào tử nấm mốc, da hay lông động vật/thú cưng gây kích ứng.

Tình trạng có thể diễn biến trầm trọng hơn nếu người bệnh cảm thấy mức độ khó thở tăng lên, tái phát thường xuyên hơn.

Đối tượng của bệnh hen suyễn

Hen suyễn phổ biển ở trẻ em nhưng cũng có trường hợp khởi phát ở tuổi trưởng thành

Bệnh hen suyễn là bệnh mãn tính phổ biến nhất ở trẻ em. Tuy nhiên, bệnh vẫn có thể xuất hiện ở người lớn, đặc biệt là người lớn tuổi. Bệnh thường chớm phát trên người bệnh lúc còn nhỏ với các đối tượng phổ biến như:

  • Mắc các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp.
  • Bị dị ứng, chàm.
  • Tiền sử bố, mẹ hoặc gia đình có người mắc bệnh hen suyễn.

Bệnh hen có liên quan tới yếu tố di truyền. Theo các nghiên cứu y khoa, nếu cả bố mẹ đều bị hen thì khả năng sinh con ra bị hen là 60%. Nếu một trong hai bố mẹ bị hen thì khả năng con bị hen sau khi sinh là 30%. Bệnh hen gặp ở trẻ nhỏ người ta thường gọi là hen sữa, 1/4 số trẻ mắc hen từ nhỏ có thể khỏi hen hoàn toàn khi lớn, đồng nghĩa với ¾ số trẻ mắc hen còn lại sẽ bị hen suốt đời.

Ngoài ra, những người sống và làm việc trong môi trường ô nhiễm nhiều khói bụi và hóa chất như giáo viên, công nhân môi trường, công nhân xây dựng, người khai thác than, khoáng sản,… cũng rất dễ trở thành đối tượng của bệnh hen suyễn.

Khi nào bạn nên đến gặp bác sĩ ?

Các cơn hen suyễn nặng hoàn toàn có khả năng đe dọa đến tính mạng của người bệnh. Do đó, ngay khi xuất hiệu các dấu hiệu của bệnh, bạn nên tìm đến bác sĩ để có giải pháp điều trị ngay khi bệnh mới khởi phát. Hoặc khi thấy triệu chứng trở nên nghiêm trọng sau:

  • Cảm thấy khó thở nhanh chóng.
  • Triệu chứng không cải thiện ngay cả khi đã sử dụng các ống hít giúp cắt cơn tức thời.
  • Thở hụt hơi, hơi thở ngắn ngay cả khi thực hiện các hoạt động thể chất nhẹ nhàng.

Lưu ý: Không nên quá lạm dụng thuốc trị hen suyễn mà không hỏi ý kiến bác sĩ. Việc này có thể gây ra nhiều tác dụng phụ và khiến bệnh tình trở nên tồi tệ hơn. Người bệnh cần tái khám định kỳ để đánh giá hiệu quả của phác đồ điều trị hen suyễn hiện tại.

Biến chứng nguy hiểm của bệnh hen suyễn

Bệnh tình ngày càng trầm trọng, khó kiểm soát có thể nguy hiểm đến tính mạng

Mặc dù người bệnh có thể kiểm soát được tình trạng hen suyễn nhưng đây vẫn là một căn bệnh mạn tính có khả năng gây ra một số vấn đề nghiêm trọng. Do đó, bạn phải tuân thủ theo đúng phác đồ điều trị hen và theo dõi hơi thở hàng ngày. Trong trường hợp bệnh tình ngày càng trầm trọng, khó kiểm soát, người bệnh có thể gặp phải các vấn đề sau:

  • Luôn cảm thấy mệt mỏi, không có sức sống.
  • Thiếu ngủ, stress công việc và sinh hoạt.
  • Tăng khả năng nhập viện khi có cơn hen nặng gây khó thở.
  • Biến chứng từ tác dụng phụ của các thuốc điều trị hen suyễn.
  • Nhiễm trùng phổi (viêm phổi).
  • Chậm phát triển hoặc dậy thì ở trẻ nhỏ.
  • Lên cơn hen nặng có thể gây nguy hiểm đến tính mạng.

Nguyên nhân gây bệnh hen suyễn là gì ?

Các nhà nghiên cứu cho rằng bệnh lý này phát triển do có sự kết hợp giữa các yếu tố môi trường và di truyền (gene).

Khi tiếp xúc với các chất kích thích khác nhau và các chất gây dị ứng có thể kích hoạt cơn hen xảy ra có thể là:

  • Phấn hoa, mạt bụi, bào tử nấm mốc, da, lông động vật…
  • Nhiễm trùng đường hô hấp, bao gồm cảm lạnh, cảm cúm.
  • Hoạt động thể chất.
  • Không khí lạnh, khô.
  • Khói bụi, khói công nghiệp.
  • Có tiền sử gia đình bị hen suyễn, như cha, mẹ, anh chị em mắc bệnh.
  • Mắc phải một số tình trạng dị ứng khác, như viêm da dị ứng, viêm mũi dị ứng…
  • Một số loại thuốc, bao gồm thuốc chẹn beta, aspirin, thuốc kháng viêm không steroid NSAIDs.
  • Thay đổi cảm xúc mạnh hay căng thẳng (stress).
  • Một số chất bảo quản có trong thực phẩm, đồ uống đóng hộp.
  • Bệnh trào ngược dạ dày thực quản (GERD).

Bệnh hen suyễn có chữa được không ?

Điều trị bệnh hen suyễn
Phòng ngừa và kiểm soát lâu dài chính là nguyên tắc chính giúp ngăn ngừa các cơn hen tái phát

“Bệnh hen suyễn có chữa được không ?” là câu hỏi được rất nhiều người quan tâm. Tuy nhiên, cần biết rằng phòng ngừa và kiểm soát lâu dài chính là nguyên tắc chính giúp ngăn ngừa các cơn hen tái phát. Do đó, điều trị hen suyễn cần phải kiểm soát bệnh thật tốt, bao gồm thực hiện theo đúng phúc đồ điều trị của bác sĩ, và tránh xa các tác nhân gây bệnh.

Các biện pháp điều trị hen suyễn tại nhà và thay đổi lối sống

Bên cạnh sử dụng thuốc để phòng ngừa và giảm nhẹ các triệu chứng bệnh, bạn có thể tự duy trì sức khỏe và giảm bớt khả năng lên cơn hen với những gợi ý sau.

Tránh tiếp xúc với tác nhân kích hoạt hen suyễn

Cách hiệu quả để kiểm soát hen suyễn bao gồm:

  • Sử dụng máy lọc không khí để giảm bớt lượng tác nhân kích thích hen trong không khí/
  • Vệ sinh, khử trùng các vật dụng trong nhà để giảm bớt bụi bẩn, nấm mốc/
  • Duy trì độ ẩm phù hợp nơi làm việc, nghỉ ngơi và giữ ấm mũi, cổ khi ra ngoài/
  • Hạn chế tiếp xúc với thú nuôi/động vật lạ/

Duy trì sức khỏe tốt

Thay đổi lối sống để tăng cường hệ miễn dịch, cải thiện sức khỏe lâu dài như :

  • Tập luyện thể dục thường xuyên/
  • Duy trì cân nặng khỏe mạnh/
  • Kiểm soát chứng ợ nóng và trào ngược dạ dày thực quản, nếu có.

Bài viết của 3T chỉ có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.

Bài viết liên quan

Sản phẩm khuyên dùng